Afyon’da gezilecek yerler, tadılacak lezzetler ve festivaller

Plaka numarası sırasına göre devam ettiğimiz gezi rehberlerimizde sıra Adıyaman’dan sonra Afyonkarahisar’da. Afyonkarahisar, özellikle kaplıca turizminde öne çıkan, çok sayıda tarihî esere ev sahipliği yapan, Kurtuluş Savaşı’nın pek çok anısını barındıran bir ilimiz. Ayrıca müzik festivalleri ve zengin mutfak kültürüyle de öne çıkmakta. Öyleyse oyalanmadan Afyon gezilecek yerler rehberimize başlayalım.

Afyon gezilecek yerler rehberi

Kaplıcalar

Afyonkarahisar, Türkiye’de termal turizmin kalbinin attığı yerdir. Bu nedenle tarihî eserler ve doğal güzelliklerden önce kaplıcalara yer vermek istiyorum.

Gazlıgöl Termal Kaplıcaları: 45-68 derece arasında sıcaklığa sahiptir. Frigyalılar döneminden beri kullanıldığı düşünülmekte. Efsaneye göre Kral Midas’ın kızı burada ağrılı çıbanlarından kurtulmuş ve bunu duyan kral da buraya bir hamam yapılmasını emretmiş.

Ömer Kaplıcası: 46-71 derece arasında sıcaklığa sahiptir. İsmini bölgedeki Ömer Dede yatırından alıyor. 125 yıllık bir havuzu da var.

Gecek Kaplıcası: 71 derece sıcaklığa sahip. Aynı zamanda bir mesire alanıdır.

Heybeli Kaplıcası: Ortalama sıcaklığı 56 derece. Bölge Kızıl Kilise olarak da anılmakta. Roma ve Bizans dönemlerinden beri kullanılmakta.

Hudai Kaplıcaları: 80-85 derece arasında sıcaklığa sahiptir. Ayrıca çamur banyolarıyla ünlüdür. Bizans döneminden beri kullanılmakta. Hatta o dönemden kalma hamamlar da kaplıcada görülebilir.

Antik şehirler – Afyon gezilecek yerler

Afyon, Antik Çağda pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle oldukça fazla sayıda antik yerleşime ev sahipliği yapmakta. İl sınırları içinde yaklaşık 40 höyük ve 20 antik şehir var. Hepsini burada anmamız mümkün olmadığından sadece en önemlilerini anacağız.

Synnada Antik Kenti: Eski Tunç Çağında kurulmuş ve Frigyalıların başkenti olmuştur. Bizans dönemine kadar bir yerleşim olarak kalmıştır.

Apameia Antik Kenti: Helen ve Roma dönemlerinde önemli bir şehirdi. Tiyatrosu ve stadyumu hâlâ görülebilmektedir.

Docimeium Antik Kenti: Bazı kaynaklara göre Makedonlar tarafından kurulmuştur. İscehisar ilçesindedir.

Amorium Antik Kenti: Dört bin yıllık tarihe ve yedi uygarlığın mirasına sahiptir. Helen döneminden Osmanlı dönemine kadar yerleşim mevcut olmuştur. Emirdağ ilçesindedir.

Beudus Vetus Antik Kenti: Palaeobeudus olarak da bilinir. Bolvadin ilçesi yakınlarındadır.

Julia (İpsos) Antik Kenti: Bolvadin ilçesi yakınlarındadır. M.Ö. 301 yılındaki İpsos Meydan savaşı ile önem kazanmıştır.

Bruzus Antik Kenti: Sandıklı ilçesi yakınlarındadır. Roma döneminde Pentapolis olarak adlandırılan şehirlerden biriydi.

Stectorium Antik Kenti: Sandıklı ilçesi yakınlarındadır. Roma döneminde Pentapolis olarak adlandırılan şehirlerden biriydi.

Otrus Antik Kenti: Roma döneminde Pentapolis olarak adlandırılan şehirlerden biriydi.

Diocleia Antik Kenti: Hocalar ilçesi yakınlarındadır.

Sidibunda Antik Kenti: Şuhut ilçesi yakınlarındadır.

Ococlia Antik Kenti: Şuhut ilçesi yakınlarındadır.

Lysias Antik Kenti: Şuhut ilçesi yakınlarındadır.

Metropolis Antik Kenti: Frigyalılardan miras kalmıştır. Dinar ilçesi yakınlarındadır.

Hieropolis Antik Kenti: Şifalı Frigya’nın merkezidir. Kutsal Kent olarak adlandırılmıştır. Sandıklı ilçesi yakınlarındadır.

Eucarpeia Antik Kenti: Sandıklı ilçesi yakınlarındadır.

Cidyessus Antik Kenti: Sincanlı ilçesi yakınlarındadır.

Prymnessus Antik Kenti: Frigler tarafından kurulmuş büyük kentlerdendir. Şehirde bulunan dev Herkül heykeli Afyon Arkeoloji Müzesi’ndedir.

Sanaus Antik Kenti: Dazkırı ilçesi yakınlarındadır.

Kaleler

Afyonkarahisar’da dört adet tarihî kale bulunmaktadır.

Afyonkarahisar Kalesi: bazı büyük savaşlara sahne olmuş bir kaledir. Kalede Frig izleri bulunmaktadır. Hititler tarafından da kullanılmıştır. Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de bazı eklemeler yapılmıştır.

Sandıklı Kalesi: Eski Tunç Çağından beri var olan bir höyük üzerine Germiyanoğulları Beyliği tarafından yaptırılmıştır.

Avdalas Kalesi: Tüf kayaya oyulmuş çok katlı ve çok odalı sarnıçlı bir kaya kütlesidir ve yerleşim yeri olarak kullanılmıştır.

Bayramaliler Kalesi: Bizans döneminde kullanılmış olan bir yerleşim yeridir.

Anıt ve Şehitlikler

Afyon, Kurtuluş Savaşı’nın en önemli muharebelerinden biri olan Büyük Taarruz’a sahne olmuştur. Bu nedenle bu şehirde çok sayıda anıt ve şehitlik bulunmakta.

Başkomutanlık Tarihî Millî Parkı: Büyük Taarruz’un yaşandığı bölge 1981’de millî park ilan edilmiştir. Çok sayıda tarihî yere, anıta ve şehitliğe ev sahipliği yapmaktadır.

Anıtkaya (Eğret) Şehitliği: 1922’de Kurtuluş Savaşı sırasında şehit olan 13. ve 20. Alaylar anısına yapılmıştır.

Diğer şehitlik ve anıtlar: Kocatepe Anıtı, Büyük Taarruz Şehitliği ve Başkomutan Mustafa Kemal Anıtı, Zafer (UTKU) Anıtı, Afyonkarahisar Hava Şehitliği, Giresunlular Alay Şehitliği, Şuhut Şehitliği, Yıldırım Kemal Şehitliği, Çiğiltepe Şehitliği, Yüzbaşı Agah Efendi (Kurtkaya) Şehitliği

Afyon Kocatepe - Atatürk Heykeli
Afyon Kocatepe – Atatürk Heykeli

İbadethaneler

Yedikapılar Manastırı: 8. ve 10. yüzyıllar arasında yapılmıştır. Bir kayalığın yüzeyine oyularak yapılmıştır.

Afyon Ulu Cami: Afyon’un da bir ulu camisi var. Afyon Ulu Cami, şehrin en büyük camisidir ve Kırk Direkli Cami olarak da bilinir. 1273’te Afyon Sancak Beyi Nasredüddin Hasan tarafından yaptırılmıştır.

Misri Cami: Şahkancioğlu Evliya Kasım Paşa tarafından 1593’te yaptırıldı. Mimarisi ile dikkat çekmekte.

İmaret Cami: 1472’de Gedik Ahmet Paşa’nın isteğiyle Mimar Ayaz Ağa tarafından yapıldı. Gedik Ahmet Paşa Cami olarak da bilinir. Görkemli bir mimariye sahiptir.

Ot Pazarı Cami: 1590’da Tellalzade Süleyman Çavuş tarafından yaptırıldı. Kare planlı ve tek kubbelidir.

Sultan Alaaddin Cami: Çay ilçesindedir. 13. yüzyılda yapılmıştır. Bir de medresesi vardır.

Ayazini Kaya Kilisesi: 11. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmekte. Kimin yaptırdığı bilinmemekte. Bir tüf kayalığın içine oyulmuştur. Ayrıca kubbeli bir yapıdır.

Eğerli Kaya Kilisesi: Afyon’un en sağlam kaya kilisesi olduğu söylenmekte. Kök boyalar ile yapılmış desenleriyle dikkat çekmekte.

Diğer tarihî kiliseler: Ağın Kaya Kilisesi, Memeç Kaya Kilisesi ve Böcü İnleri Kilisesi.

Kervansaraylar

İshaklı Sahipata Kervansarayı: 1249’da Selçuklu vezirlerinden Sahipata Fahrettin Ali tarafından inşa ettirilmiştir.

Döğer Kervansarayı: 1434’te yaptırılmıştır.

Çay Kervansarayı: Selçuklu dönemine ait taş mimari özelliklerine sahiptir.

Eğret Kervansarayı: Germiyanoğulları Beyliği döneminde yapıldığı düşünülmektedir.

Müzeler – Afyon gezilecek yerler

Afyon Arkeoloji Müzesi: 1931’de açılmış olup 1971’de yeni binasına taşınmıştır. 44 binden fazla esere sahiptir. Baştan sonra Afyonkarahisar tarihini ve tarihî eserlerini burada keşfedebilirsiniz.

Sultan Divani Mevlevihanesi Müzesi: Kökleri 13. yüzyıla dayanan bir mevlevihanedir. 1902’de tamamen yanmış olup 1908’de yeniden inşası tamamlanmıştır. 2008 sonunda müze olarak hizmete açılmıştır.

Afyon Zafer Müzesi: 1913-14 yılları arasında belediye binası olarak kullanılmış ve Büyük Taarruz sırasında Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak bu binada bulunmuştur. 1985’te bir askerî müze olarak açılmıştır. Başkomutanlık Meydan Muharebesi hakkında buradan pek çok bilgi edinebilirsiniz.

Bolvadin Belediye Müzesi: Bolvadin ilçesindedir. 1987’de açılmıştır. Hem etnografik hem de arkeolojik bir müzedir. Ayrıca çeşitli kültür sanat etkinliklerinin yapıldığı bir konferans salonu da vardır.

İbrahim Alimoğlu Müzik Müzesi: 2013’te kapılarını açmış bir müzedir. Antika değere sahip çok sayıda enstrüman sergilenmektedir.

Frig Vadisi

Frig Vadisi için ayrı bir parantez açmak gerek. Burası hem bir doğa harikası hem de tarihî öneme sahip bir yerdir. Frig Vadisi; Ankara, Eskişehir, Kütahya ve Afyon arasındaki geniş bir bölgeye yayılmıştır.

Frigyalılar bu bölgede pek çok tapınak, mezar, anıt ve diğer türde çeşitli eserler bıraktılar. Sonraki dönemlerdeki medeniyetler de kendi tarihî eserlerini bıraktılar.

Burada ayrıca İncehisar Peri Bacaları da bulunmakta. Şapkalı ve şapkasız pek çok peri bacasını mutlaka görmelisiniz.

2013 yılında burada Frig Yolu hizmete açıldı. Bu tematik kültür yolu; uzun yürüyüş ve bisiklet yollarına sahip. Tarihin izini bu yolu takip ederek sürebilirsiniz. Afyon gezilecek yerler listenizin ilk sırasında Frig Vadisi ve Frig Yolu olmalı.

Frig Vadisi - Ayazini Kilisesi, Resim Kaynağı: bizevdeyokuz.com
Frig Vadisi – Ayazini Kilisesi, Resim Kaynağı: bizevdeyokuz.com

Diğer önemli tarihî yerler – Afyon gezilecek yerler rehberi

Kırkgöz Köprüsü: 1150’de Bizans İmparatoru I. Manuel Kommen tarafından yaptırılmış olup Kanuni Sultan Süleyman döneminde ise Mimar Sinan tarafından 200 metre uzatılmıştır. 64 gözlü bir köprüdür.

Bedesten Çarşısı: Afyon’un da bir tarihî çarşısı var. Bedesten Çarşısı, 1914’te Hacı Bekir Tiryaki tarafından Fransız bir mimara yaptırılmıştır. 2016’da restore edilmiştir.

Afyonkarahisar Kültür Sanat Evi: 1910’da inşa edilmiş olan bir konaktır. Belediye tarafından restore edilmiş olup kültür ve sanat etkinlikleri yapılmaktadır.

Millet Hamamı: Yapılış tarihi kesin olarak bilinmemektedir. 16. ve 17. yüzyıl Osmanlı mimarisi özelliklerine sahiptir. Kadın ve erkek bölümleri mevcuttur.

Şuhut Atatürk Evi: Şuhut ilçesindedir. 1897’de Şuhutlu Hacı Veli tarafından yaptırılmış olan bir konaktır. Büyük Taarruz’dan önce Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak burada konaklamıştır. Atatürk’ün kaldığı oda, özgün hâline göre yeniden düzenlenmiştir. Birinci katta bir Kurtuluş Savaşı tabloları sergisi vardır.

Taşhan: Hoca Üveys olarak da bilinir. 17. yüzyılın ortalarında Kadı Abdullah Efendi tarafından, yemenici esnafının da katkılarıyla yaptırılmıştır. İki katlı büyük bir han olup 2018’de restore edilerek yeniden açılmıştır. Burada yöresel ürünleri satın alabilir, oturup bir kahve içerek atmosferin tadını çıkarabilirsiniz.

Çeşmeli Konak: 1906’da yapılmış olan bir konaktır. Günümüzde restore edilmiş olup bir kültür ve sanat merkezine dönüştürülmüştür.

Taş Medrese: Gedik Ahmet Paşa Medresesi olarak da bilinir. İmaret Camisinin yakınında, külliyenin bir parçası olarak inşa edilmiştir.

Doğal güzellikler

Tokalı Kanyonu: 20 km uzunluğunda olup 1600 metre yükseklikteki Kocayayla’dadır. Kocayayla, zengin bir bitki örtüsüne, ormanlık alanlara ve su kaynaklarına sahiptir. Tokalı Kanyonu’nun 12 km’lik kısmı geçilebilir.

Kurt İni ve Oktur Mağaraları: Sandıklı ilçesindedir. 1700 metre yüksekliktedir.

Buzluk Mağarası: Sultan Dağlarının en yüksek yerindedir. Ulaşımı zor olmakla birlikte manzarası görülmeye değerdir. Ayrıca mağaranın içindeki buz sarkıt ve dikitler de görülmeye değer.

Eber Gölü: Türkiye’nin en büyük 12. gölüdür. Bitki örtüsü ve balık türlerinin yanı sıra çok sayıda göçmen su kuşu türüne ev sahipliği yapmasıyla dikkat çeken bir doğa harikasıdır.

Zafer Kent Ormanı: 1.5 milyon metrekarelik bir alanda oluşturulmuş bir ormandır. Güzel bir mesire alanı olmasının yanı sıra çeşitli sporlara da olanak tanır.

Akdağ Tabiat Parkı: Doğayla baş başa kalmak için ideal yerlerden biridir. Foto safari ve kamp kurmak gibi etkinlikler yapılabilir.

26 Ağustos Tanıtım Parkı: Afyon en güzel mesire yerlerinden biridir. Bir gözlem kulesi de vardır.

Afyon Mutfağı

Afyon Mutfağı, Ege Bölgesi ile İç Anadolu’nun arasında olduğu için zengin bir niteliğe sahiptir. Tümüyle Afyon’a has bazı tatları da içinde barındırır.

Afyon Kebabı: Kuşbaşı etle yapılan bir yemektir. Kebaplık pideler de doğranarak etle karıştırılır. Tabii anlattığım kadar basit değil, pek çok püf noktası var.

Afyon Sucuğu: Afyon, sucuğu ile meşhur bir yerdir. Denemenizi tavsiye ederim.

Çullama Köfte: Afyon’a özgür bir köfte yemeğidir.

Sakala Çarpan Çorbası: Erişteli ve mercimekli bir çorbadır.

Bükme: Haşhaş, kıyma, soğan, mercimek gibi malzemelerin kullanıldığı bir hamur işidir.

Ağzı Açık: Bir hamur işi yemeğidir.

Haşhaş Tatlısı: Afyon, Türkiye’de başlıca haşhaş yetiştiriciliğinin yapıldığı yerdir. Bu nedenle Afyon Mutfağında haşhaş da sıkça kullanılır. Tatlısı da yapılır.

Afyon Kaymağı Tatlısı: Afyon’un meşhur manda kaymağından yapılan bir tatlıdır.

Afyon Keşkeği: Keşkek denildiğinde pek çok kişinin aklına Hatay yöresi gelse de bu yemeğin farklı yörelerde farklı tarifleri de vardır. Afyon’da da keşkek yemeği yapılır.

Şebit: Bir çeşit köy yufkasıdır.

Haşhaşlı Pide: Afyon’da pidenin de haşhaşlısı yapılmaktadır.

Paçık: Paça etiyle yapılan ama İskender kebap gibi ekmekli, yoğurtlu ve soslu servis edilen bir yemektir.

İlibada Sarması: Evelik otu ile yapılan yoğurtlu bir sarma yemeğidir.

Zürbiye: Arpacık soğanı ve etle yapılan zeytinyağlı bir sulu yemektir.

Göçe Köftesi: Yarma buğday kullanılarak yapılan bir köfteli sulu yemektir.

Hurma Baklavası: Tahin, ceviz, un gibi malzemelerin kullanıldığı bir tatlıdır. İsmi sizi yanıltmasın, içinde hurma bulunmamakta.

Afyon Ekmeği: Patatesli bir ekmektir.

Afyon Övmesi: Karbonat ve haşhaşın da kullanıldığı bir hamur işidir.

Afyon Salatası: Haşhaş bitkisinin tarlada ilk yeşerdiği zamanki yapraklarının da kullanıldığı bir salatadır.

Afyon Kebabı - Resim Kaynağı: yemegintarifi.com/
Afyon Kebabı – Resim Kaynağı: yemegintarifi.com/

Afyon mutfağı hakkında ayrıntılı bilgi için burayı tıklayın.

Afyon’daki festivaller

Dünyaca ünlü Queen grubunun Afyon’da verdiği konser bir şehir efsanesinden ibaret olsa da Afyon, müzikle öne çıkan bir ildir. Uluslararası niteliğe sahip müzik festivallerine ev sahipliği yapmaktadır.

Afyonkarahisar Klasik Müzik Festivali: Yaklaşık 20 yıllık bu festival, Temmuz aylarında yapılmaktadır. Dünyaca ünlü klasik müzik sanatçıları da bu festivale katılmaktadır.

Afyonkarahisar Caz Festivali: Yaklaşık 21 yıllık bu festival, Haziran aylarında yapılmaktadır. Dünyanın farklı köşelerinden caz müzik sanatçıları Haziran ayında Afyon’a gelirler.

Amatör Çalgıcılar Festivali: Afyon Kocatepe Üniversitesi Devlet Konservatuvarı tarafından Mart aylarında düzenlenir.

Afyon Motosiklet Festivali: Eğer motosiklet kültürüyle ilgiliyseniz bu festival tam size göre. Eylül ayında düzenlenmektedir.