Affiliate marketing nedir ve nasıl işler?

Bugün affiliate marketing sisteminin ne olduğunu, nasıl işlediğini ve dropshippingden ne gibi farkları olduğu hakkında konuşacağız.

Affiliate marketing nedir?

Affiliate marketing teriminin yaygın Türkçe karşılığı “satış ortaklığı”dır. Bu sistem, e ticaret çağından da önce var olan bir sistemdi ve e ticaret çağına girildiğinde de güçlü bir şekilde varlığını sürdürmeye devam etti.

Bu sistemde bağlı kuruluş adı verilen bir kuruluş, bir işletmenin ürünlerini pazarlar. Karşılığında ödüllendirilir. Bu ödüllendirme, performansa dayalı bir sistemdir. Bağlı kuruluşun işi, müşteri bulmaktır. Asıl işletme ürünü kendisi satmaktadır. Bu bakımdan dropshippingden farklıdır.

Bu sistemi komisyonculuk olarak tanımlamak da doğru olmaz. Çünkü, buradaki ödeme sistemi, komisyon ödemesi değildir. Bir performans ödüllendirmesi sistemidir.

Bu sistemde dört oyuncu vardır:

  1. Tüccar, üretici ya da perakendeci. Satılacak olan malın asıl sahibidir.
  2. Ağ. Günümüz için konuşursak bu, bir e ticaret platformudur.
  3. Yayıncı. Bağlı kuruluştur. Müşteri bulur. Ürünü pazarlar.
  4. Müşteri. Ürünü satın alan kişi ya da kuruluştur.

Peki bu sistem nasıl işler? Bağlı kuruluş, bilindik ve bilinmedik çeşitli pazarlama yöntemlerini kullanır. Bunlar reklam vermek, arama motoru optimizasyonu yapmak, arama motoru pazarlaması, e-posta pazarlaması, sosyal medya pazarlaması gibi çeşitli yöntemlerdir. Ürün inceleme sitesi, ürün karşılaştırma sitesi gibi daha farklı pazarlama yöntemleri de yaygın olarak kullanılmaktadır.

Müşteri ürünü satın almaya ikna olduğunda, asıl satıcının satış kanalına (web sitesi vb.) yönlendirilir. Ya da bağlı kuruluşun sitesinde asıl satıcının sistemi entegre edilmiştir. Her ikisinde de sonuç olarak bağlı kuruluşun hizmeti, müşteriyi satıcıya ulaştırmakla biter.

Affiliate marketing ile dropshipping arasındaki fark

Yukarıda anlattığım şekliyle affiliate marketing, dropshipping sisteminden çok daha basit görünmekte. (Aslında onun da zorlu yönleri var) Üstelik Amazon, dropshippinge biraz mesafeliyken satış ortaklığına karşı hiç de mesafeli değildir. Bu yüzden bu sistemin Türkiye’de; e ticaret eğitimi, destek hizmetleri ve bilgi pazarlaması yapanlar arasında ve e ticarete yeni başlamak isteyenler arasında dropshipping kadar popüler olmaması bana hep ilginç gelmiştir. Ama ciddi olarak uygulamaları da Türkiye’de var. Aşağıda değineceğim.

Bakınız: Dropshipping nedir: Başlamadan önce bilmeniz gereken şeyler

İki sistem arasındaki farklara kısaca göz atalım.

  • Dropshippingde müşterinin bulunması, ürünün pazarlanması ve satış işleminin gerçekleştirilmesi süreçleri aracıya aittir. Asıl perakendeciye kalan tek şey ürünün paketlenmesi ve gönderilmesidir. Affiliate marketing ‘de ise aracı sadece müşterinin bulunması, ürünün pazarlanması süreçleriyle ilgilenir. Asıl perakendeci sadece paketleme ve teslimatla değil, aynı zamanda satış işlemiyle de sorumludur.
  • Eğer Dropshipping yapıyorsanız, açıkça belirtmediğiniz takdirde müşteri sizin bir aracı olduğunuzu bilmez. Bu da iade isteği ortaya çıktığında işlerin karışmasına neden olur. Satış ortaklığında ise müşteri, sizin sadece ürünü pazarladığınızı ve gerçek satıcının kim olduğunu net bir şekilde bilir. İade durumu olduğunda kimi muhatap alması gerektiği noktasında soru işareti olmaz.
  • Dropshipping için bir e ticaret sitesine ihtiyaç duyarsınız. Bu siteyi kendiniz de kurabilirsiniz, mevcut pazar yerlerinden birini de kullanabilirsiniz. Affiliate marketing ‘de buna ek olarak farklı türden web siteleri, sosyal medya paylaşımları, e-posta pazarlaması gibi farklı seçenekler de kullanılabilir. Aşağıda buna da değineceğiz.

Amazon’da dropshipping mümkündür. Hatta geçenlerde bunun ilgili bir haber de yayınlamıştık. Fakat Amazon’un çok sevdiği bir yöntem değildir. Çünkü iade süreci doğduğunda önemli bir olasılıkla, müşterinin memnuniyetsiz kalacağı bir süreç doğmuş demektir. Çünkü Dropshippingde iade süreci tam bir kâbustur. Ki Amazon, bunun kendi prestiji için iyi olmadığını bilir. Ama satış ortaklığı sisteminde, tam tersine müşteri memnuniyeti artmaktadır. Çünkü burada ürünün incelemesini yapan blogcular faaliyet göstermekte, müşteriyi bilinçlendirmektedir. Üstelik bunu bir satışa dönüştürürler. Bu yüzden Amazon bu sistemi daha çok sevmektedir.

Ödüllendirme nasıl gerçekleşir?

Satış ortaklığı sisteminde, kazanacağınız ödülün belirlenmesi için farklı yöntemler takip edilmektedir. Bunlar çok çeşitli olmaktadır.

Olası satış başına ödeme (PPL), işlem başına ödeme (PPA), arama başına ödeme, yükleme başına ödeme, tıklama başına ödeme (PPC), gösterim başına ödeme (ÜFE) gibi yöntemlerdir.

Yani kimi sistemde sağladığınız satış başına ödeme alırsınız. Kiminde ise, alışveriş yapmasa dahi gelen tıklamalar ödeme almanız için yeterlidir. Tabii ki hepsinin oranları farklıdır.

E ticarette satış ortaklığının kısa tarihi

Bu sistem, World Wide Web (WWW)’nin öncesine kadar uzanır. Fakat e ticaret üzerinde uygulanması Kasım 1994’te gerçekleşmiştir.

PC Flowers & Gifts’in kurucusu William J. Tobin, affiliate marketing kavramını tasarladı, uygulamaya koydu ve patentini aldı. Bu yeni sistem 1989’da Prodigy ağında başladı. 1993’e gelindiğinde PC Flowers & Gifts yılda 6 milyon $’ı aşan bağlı satışlar gerçekleştiriyordu.

Bu kuruluş 1994’e gelindiğinde IBM ile iş birliğinde internette çalışan bir beta sürüm yayınladı. Kasım 1994’te CDNow, BuyWeb programını başlattı. PC Flowers & Gifts ise 1995’te internette çalışan ticari bir sürüm ortaya çıkardı ve 2600 bağlı pazarlama ortağı vardı.

Ekim 1995’te AutoWeb, Ocak 1996’da Kbkids/BrainPlay ve Nisan 1996’da EPage bu piyasaya giriş yaptı.

Temmuz 1996’da Amazon, satış ortaklığı programını başlattı. Şubat 2000’de ise bir bağlı kuruluş programının patentlerini verdiğini duyurdu. Mayıs 2000’de ise PC Flowers & Gifts; Macy’s, Inc.’e satıldı.

2006’da sadece Birleşik Krallık’ta bağlı kuruluşlar aracılılığıyla yapılan toplam satış tutarı 2,16 milyar £ oldu.

Yaygın yöntemler

Peki affiliate marketing nasıl yapılır? Bu konudaki yaygın yöntemleri sıralamamız, nasıl yapıldığının daha iyi anlaşılmasını sağlayacaktır. Fakat bu yöntemlerin temelinde, ürünün satıldığı web sitesindeki ürün linkinin (ki bu link ürünün kodunu içermektedir) paylaşılması vardır. Müşteriler bu linki tıklar ve o e ticaret sitesinde gidip alışverişi yapar. Ya da satış ortağının sitesine gömülmüş olan asıl web sitesinin sepetini kullanır. Asıl perakendeci de bağlı kuruluşu ödüllendirir. Bu bağlı kuruluş, bir şahıs da olabilir.

Örneklere bakalım:

  • Fiyat karşılaştırma sitesi: Çeşitli ürünlerin, farklı e ticaret sitelerindeki fiyatlarını karşılan bir web sitesi kurulur. Müşteri hangisini uygun bulursa ona tıklar ve ürünün satıldığı e ticaret sitesine gider. E ticaret siteleri de tıklama ya da alışveriş başına, fiyat karşılaştırma sitesine ödeme yapar.
  • Ürün inceleme sitesi: Çeşitli kategorilerde çeşitli ürünleri inceleyen web siteleri vardır. Bu incelemeleri okuduğunuz sayfada, eğer ürünü satın almaya ikna olduysanız bir satın alma butonu ya da linki bulunur. Sonrası ise yukarıda özetlendiği gibi devam eder.
  • Sosyal medya ve Youtube: Ürünleri sosyal medyada ve Youtube’da da inceleyebilirsiniz. Ve bir de ürünü satın almak isteyenler için bir link paylaşırsınız. Bu link size para kazandırır. Bu yöntemde ayrıca reklam geliri de elde etmeniz mümkün.
  • E-posta listeleri ve sohbet grupları: E-posta pazarlaması yöntemini ve sohbet gruplarını da bu iş için kullanabilirsiniz. Belirli aralıklarla e-posta bültenleri yapabilir ya da sohbet gruplarında ürünün linkini paylaşabilirsiniz. Sistem aynı şekilde işler.

Türkiye’de affiliate marketing piyasası

Bu iş Türkiye’de iki şekilde yaygın olarak icra ediliyor. Bunlar, fiyat karşılaştırma siteleri ve ürün inceleme siteleri/sosyal medya/Youtube hesapları. Türkiye’deki pek çok büyük e ticaret platformu satış ortaklığına izin veriyor. Bu sisteme dâhil olan pek çok kullanıcı var.

Türkiye’de benim en çok dikkatimi çeken fiyat karşılaştırma siteleri Akakçe, Cimri ve Epey’dir. Çeşitli e ticaret sitelerindeki neredeyse her kategoride bulunan ürünlerin bütün özelliklerini incelemenize ve fiyat karşılaştırması yapmanıza olanak tanıyorlar. Ardından uygun bulduğunuz hangisiyle gidip oradan alışveriş yapıyorsunuz. Bunların dışında gözüme çarpan bir başka örnek ise Travigo’dur. Bu site ise otel fiyatlarını farklı kaynaklardan topluyor ve karşılaştırma yapmanız için size sunuyor. Siz de istediğinizden rezervasyonunuzu yapıyorsunuz.

Bunların dışında ürün incelemesi yapanlar da var. Sayıları çok fazla ve kategorileri çok çeşitli. Kimi bir web sitesi, kimi bir sosyal medya hesabı ve kimi de bir Youtube kanalı.

Affiliate marketing işinde yapmanız gereken şey sadece pazarlamakla sınırlı. Satıştan sorumlu değilsiniz. Fakat bu, işin çok basit olduğu anlamına gelmesin. Çünkü marketing (pazarlama) hafife alınacak bir iş değildir. Doğru yapmak için pazarlama bilgisine sahip olmalısınız ve sıkı çalışmalısınız. Pazarlama bilgisine ek olarak tercih ettiğiniz modele göre SEO, görsel tasarım ve sosyal medya uzmanlığı da işin içine girebilir.

Bakınız: Amazon affiliate marketing programı ile nasıl para kazanılır?