Online süpermarket piyasasında rekabet büyüyor

2020’nin en çarpıcı gelişmelerin biri de hiç şüphesiz online süpermarket piyasasındaki oyuncuların çığ gibi büyümesi oldu. Zaten var olan sanal âleme geçiş eğilimi, Covid-19 pandemisi ile birlikte olağanüstü bir hız kazandı.

2020’de ne oldu?

Eskiden e ticaret denildiğinde çoğunlukla aklımıza gelen şey elektronik eşya, elbise, ayakkabı, çeşitli eşya ve malzemelerdi. Temizlik malzemesi, gıda ve diğer süpermarket ürünleri de elbette e ticaretin radarına girmişti ama bu alanda çok büyük bir rekabet söz konusu değildi. Özellikle Türkiye’de bu alanda faaliyet gösteren kuruluş sayısı çok azdı. Getir, ilk örnekti. Migros ve Carrefour da bu işe girmişti ama bunlar az sayıda örnekti.

Sonra 2020 yılı geldi. Covid-19 pandemisi nedeniyle evlerimizden çıkamaz olduk. En basit ihtiyaçlarımızı bile sipariş yoluyla karşılamak zorunda kaldık. Talep o kadar büyüktü ki bu alanda var olan az sayıdaki oyuncu mevcut talebe yetişmekte zorlandı.

Hâl böyle olunca girişimciler bu piyasadaki ışığı gördüler. Mevcut süpermarket zincirleri hızlı bir şekilde uyum sağladı ve e ticaret sularına yelken açtı. E ticaretin önde gelen girişimleri de online süpermarket işine giriştiler. Bunlarla sınırlı kalmadı, bambaşka alanlardan şirketler de bu piyasaya adım attılar.

Bu yeni durumun özelliği, süpermarket ürünlerinin e ticaret yoluyla satılması değil. Bu zaten var olan bir şeydi. Online süpermarket sisteminin alamet-i farikası, evinizin dibindeki bir marketten sipariş veriyormuşçasına ürünlerin evinize çok kısa sürede ulaşmasıdır.

Türkiye’de online süpermarket piyasasındaki oyuncular

Şu an Türkiye’de online süpermarket işleten girişimlerin sayısı çok fazla. Hepsini tespit edip sayısını bulmak kolay değil. Sadece en bilinenleri listeleyecek olursak;

  • Getir
  • Migros Sanal Market
  • CarrefourSA Online Market
  • A101 Online Alışveriş
  • Hepsiburada – Hepsiexpress
  • Trendyol Hızlı Market (Trendyol Go)
  • N11 – Market11
  • Vodafone Süpermarket Yanımda
  • Yemeksepeti Banabi
  • Marul.com
  • İstegelsin
  • Cepte Şok

Benim gözüme çarpan girişimler bunlar. Bunların dışında elbette ulusal girişimler var ve bir de saymakla bitmeyecek yerel girişimler var. Amazon da yurt dışında Amazon Fresh adıyla bu hizmeti sunuyor. Bir gün Türkiye’de de neden sunmasın?

Online süpermarket neyi değiştiriyor?

Peki müşteri alışkanlıkları açısından online süpermarket konsepti neyi değiştiriyor? Hayat pahalılığı ile gelişen bir müşteri davranışı ile en basit alışverişler için bile, alışverişi yapmadan önce bölgedeki bütün süpermarketleri dolaşmak, hepsinin broşürlerini incelemek ve en uygunu seçtikten sonra gidip almak yaşamımızın bir parçası olmuştu.

Şimdi bunu oturduğumuz yerden yapabiliyoruz. İhtiyacımız olan tek şey bir bilgisayar, tablet ya da telefon. En uygunu seçip, oturduğumuz yerden satın alıyoruz ve evimize geliyor. Ben bu deneyimi yaşadım. Pandeminin ilk aylarında babamla birlikte, bulunduğumuz bölgeye hizmet veren bütün online süpermarket sitelerine girmiş ve domatesin, tavuk etinin, sütün, zeytinin, çamaşır suyunun ve diş macununun fiyatına bakmış, uygun olanı sipariş etmiştik.

Bir öngörü: Bu rekabet içinde indirimler haftalık belirlenip broşürlerle ve e-posta bültenleri ile bildirilmeyecek. Günlük ve anlık indirim kampanyaları yapılacak. Telefonunda o sanal mağazanın uygulaması bulunan kişilere anında bildirim gidecek. Elini çabuk tutanlar indirimlerden faydalanabilecekler.

Yani hız kavramı, e ticaret sayesinde, artık hiç olmadığı kadar süpermarket piyasasına girdi. Bu durum sadece tüketiciyi değil, süpermarket sektöründe çalışan insanları da etkiliyor. Şirketler bu döneme uyum sağlarken onların personelleri de uyum sağlamak zorunda. Mevcut bazı işler ortadan kalkabilir ya da talebi azalabilir. Onların yerini daha farklı işler alacak.

Bir öngörü daha: Şu an süpermarket zincirleri hem mağaza olarak hem de online süpermarket olarak faaliyet gösteriyorlar. Fakat e ticaret şirketleri çoktan mağazasız süpermarket işletmeye başladılar. Süpermarket zincirleri onlarla rekabet etmek zorunda. Yakın gelecekte pek çok süpermarket mağazasının kapandığını, muhitinizdeki süpermarketlerin azaldığını ve onların yerini online süpermarket zincirlerinin aktarma ve teslimat noktalarının aldığını görmemiz çok yüksek bir olasılık. Bu dönemde kasiyer ve reyon görevlisi gibi işleri yapan insanlara yönelik talep azalacak. Onların yerini kuryeler, teslimatı işleyen operatörler, teslimatı hazırlayan depocular alacak. Daha uzak (ama çok da uzak olmayan) bir dönemde ise bu işi dronlar, otonom araçlar, insansız depo araçları ve teslimatı işleyen yapay zekâ yazılımları alabilir.

Kısacası bu değişime şimdiden hazırlanmak ve ayak uydurmak gerekiyor. Online süpermarket geçici bir furya değil, pandemiden sonraki yeni dönemin geri dönüşü olmayan bir özelliği.