C2C’ye kısa bir bakış

Ticaret ve e ticaret türleri hakkında yazı dizimizin bir sonraki bölümü C2C hakkında. C2C, e ticaret sektörünün yükselen yıldızlarından biridir. Ve farklı yapısı nedeniyle tüketicinin en çok ilgisini çeken e ticaret türlerinden biri olmuştur.

C2C nedir?

C2C sözcüğünün İngilizcede farklı anlamları var. Benim en çok dikkatimi çekenler consumer to consumer (müşteriden müşteriye) ve country to country (ülkeden ülkeye). Bu yazının konusu ise müşteriden müşteriye anlamına gelen türdür. Ayrıca tüketiciden tüketiciye veya kişiden kişiye olarak da bilinir.

Ticaretin alışılageldik türlerinde satıcı tarafı bir işletme olmaktadır. Alıcı ise değişkendir, bir işletme veya kişi olabilir. B2B, B2C, B2E buna bazı örneklerdir. Fakat C2C, satıcının da aynı zamanda bir tüketici olduğu, işletme olmadığı üç ticaret türünden biridir. (Diğerleriyse C2B ve C2G)

C2C ticaret türünde hem satıcının hem de alıcının birer müşteri, şahıs veya tüketici olarak tanımlanmış olması gerekir. Bu ticaret türünde yaygın olarak satıcı, elinde bulundurduğu malın imalatçısı, toptancısı, tedarikçisi, komisyoncusu değildir. Daha az yaygın olan bir türde ise işletme olmayan küçük üreticiler (mesela el işi eşya ve yiyecek üreten kişiler) de C2C faaliyeti yürütüyor kabul edilir.

Bu ticaret türünün ilk akla gelen ve en yaygın örneği ikinci el ürünlerin ticaretidir. Bu ticaret türü, e ticaret çağı ile birlikte sınırlılıklarından kurtulup çok büyük bir pazara dönüşmüştür. Bu tür ticarete olanak tanıyan web siteleri sadece alıcı ile satıcının bir araya gelmesini sağlar ve ikili arasındaki ticaret sürecine müdahil olmaz, malı kendisi alıp kendisi satmaz.

Türkiye’den örnekler

Türkiye’de oldukça gelişmiş bir C2C pazarı bulunmakta. Bunun itici gücünü ise ikinci el alışveriş pazarı oluşturuyor. Türkiye’de ikinci el ürün ticareti için en güçlü alışveriş siteleri GittiGidiyor, Letgo ve Sahibinden siteleridir. Bu siteler Alexa verilerine göre Türkiye’de en çok ziyaret edilen siteler arasına girmeyi başarmışlardır. Ayrıca Türkiye’de e ticaretin yükselen pazaryerlerinden ve Alibaba‘nın da bir alternatifi olan İpsizcambaz da PAZAR adlı bölümünde C2C ticarete olanak tanımıştır.

Fakat Türkiye‘de bu pazar ne kadar büyümüş olsa da C2B ile çatışma hâlinde olduğunu söylemek gerek. Eskiden Türkiye’de insanlar, eski eşyalarını eskicilere satarlardı. Eskiciler de buna biraz kâr payı ekleyerek başka müşterilere satarlardı. C2C ‘nin gelişmesiyle ve buna olanak tanıyan ama müdahil olmayan sitelerin doğuşuyla birlikte eskici veya spotçu denilen aracılara ihtiyaç duyulmadan şahıslar arası alışveriş mümkün oldu.

Fakat bu aracıların pes etmeye niyeti yoktu. Onlar da yukarıda andığımız web sitelerinde birer müşteri gibi kaydolup ürünleri mümkün olduğunca ucuza almaya ve başkalarına satmaya çalıştılar. Tabii bu işten kâr edebilmeleri için çok düşük fiyatlar teklif etmek zorundalar. Bu yüzden pek çok tüketicinin C2C sitelerinden soğumakta olduğu da bir gerçek.

Fakat ben bunun geçici bir süreç olduğunu düşünüyorum. Türkiye’de müşteriden müşteriye ticaret eninde sonunda arzu edilen düzene oturacak, satıcılar aradıkları alıcıya daha kolay ulaşabilecekler. Arada al sat yapanlar ise kendilerine daha uygun bir iş modeline geçeceklerdir.